Ölüm nedeniyle tazminat davalarında asıl davacılar destekten yoksun kalanlardır. Bunlar hem maddi hem de manevi tazminat isteme hakkına sahiptirler. Genellikle destekten yoksun kalma tazminatı(maddi tazminat)isteyebilecek olanlar ölen kişinin eşi ve çocukları , annesi ve babasıdır.Kardeşler sınırlı koşullarda birbirlerinin desteği olabilirler(kardeş bakıma muhtaç ise,hasta ise ..) . Ölenin yakını olup da öğretideki görüşlerle çizilen sınırların dışında kalanlar yalnızca Manevi tazminat isteyebilirler. Destekten Yoksun Kalma Davasını Açabilecek Hak Sahipleri Şunlardır :
a.Eş ve çocuklar: Eşler ölenin desteğin yaşam süresi ile sınırlı olarak,yaşça büyük iseler kendi yaşam süreleri ile sınırlı olarak, erkek çocuklar on sekiz yaşına ,orta öğretimde iseler yirmi yaşına kadar ,kız çocukları yirmi iki yaşına kadar yüksek öğrenim görüyorlar ise yirmi beş yaşına kadar;destek tazminatı alabilirler. Eğer akıl hastası veya ileri derecede sakat iseler ,bunların tazminatı kendi yaşam sürelerine göre değil,ölen desteğin (annenin veya babanın )yaşam sürelerine göre hesaplanır.
b, Anne ve baba : Ölen destek küçük çocuk veya yetişkin evlat ise desteğinden yoksun kalanları anne ve babadır. İstisnalar dışında kardeşler destek tazminatı isteyemezler.
c. Nikahsız Eş : Birlikteliğinin sürekliliğini kanıtlamak koşuluyla ,nikahlı eş gibi hem destek tazminatı hem manevi tazminat istemiyle davacı olabilir.
d. Nişanlı : Evlenme hazırlığı içerisindeyken evleneceği kişiyi yitiren nişanlı ,birlikte oturulacak evi tutmak ,eşya siparişi vermek ,nikah başvurusunda bulunmak gibi kanıtlarla dava açarsa ,hem destek tazminatı hem manevi tazminat isteyebilir.
e. Evlatlık : Evlat edinilen anne ve baba desteğinden yoksun kaldıkları için bunlardan biri veya ikisi ölürse evlatlık destekten yoksun kalmış olur.
f. Kardeşler : İstisnai olarak ,anne baba ölmüş veya baba işsiz ve yaşlı olup da ,evin ve kardeşlerinin geçimini yetişkin kardeşlerden biri üstlenmişse ,onun ölümü halinde küçük kardeşleri destekten yoksun kalmış kabul edilebilirler.
h. istisnai olarak destek tazminatı isteyebilecek kişiler : Bazı durumlarda yukarıda sayılan kişiler dışında ,desteğe ihtiyaçları olmakla birlikte destekten yoksun kalmaları durumda mağdur olabilecek kişilerdir.
2.Ölümlerde Yalnızca Manevi Tazminat İsteyebilecek Olanlar
Destekten yoksun kalma tazminatı isteme hakları bulunmayan ölenin yakınları yalnızca manevi tazminat isteyebileceklerdir. Bunların başlıcaları yetişkin çocuklar,kardeşler ve torunlardır.
3.Bedensel Zarara Uğrayanlar : Trafik kazasında yaralana kişiler beden gücü kayıpları ,geçici ,sürekli iş göremezlik sonucu meydana gelen zararlar,tedavi ve iyileşme giderleri ,bakım giderleri nedeniyle maddi zararları ile birlikte manevi tazminat isteme hakkına sahiptirler.Trafik veya taşıma kazası geçiren kişiler hiç yaralanmamış ve beden gücü kaybına uğramamış olsalar bile (sıfır maluliyet durumunda bile) yaşadıkları olayın yarattığı ruh sarsıntısı ve sinir bozukluğu nedeniyle manevi tazminat isteme hakkına sahiptirler. Gene kalıcı sakatlıkları olmasa bile,geçirdikleri kaza sonrası tedavinin uzun sürmesi nedeniyle ,bazı hak ve olanaklardan yoksun kalmış olmaları ve bir takım fırsatları kaçırmışlar ise (örneğin kaza geçiren kişi sınava girememişse ,bir iş adamı yüksek bir kazançtan kaza nedeniyle mahrum kalmış ise … ) uğradıkları mahrum kaldıkları zararı isteme hakkına sahiptirler.Ekonomik geleceği kaza nedeniyle sarsılan kişi de maddi ve manevi tazminat isteyebilir.
4.Bedensel Zarar Uğrayan Kişinin Yakınlarının Manevi Tazminat İsteme Hakları : Bir kimse kaza geçirip yoğun bakımda kalmış ise, yakınları o süre içerisinde ruhsal sarsıntı geçirmeleri nedeniyle ayrıca hasta yoğun bakımdan çıktıktan sonra hayatı boyunca bakıma muhtaç kalmış olan kişinin yakınları da manevi tazminat isteyebilirler.
ÖZER&ÖZER HUKUK VE DANIŞMANLIK BÜROSU
Av.Taybet ÖZER